MESLEKİ BİLGİ NOTLARI

Bilgi Bankası

Genel tanımlar değil; işletme sahiplerinin karar verirken bilmesi gereken şartlar, riskler ve uygulanabilir kontroller.

01Anonim ŞirketGVK mükerrer 80

Hisse satışında iki yıl kuralı tek başına yeterli değildir

Gerçek kişinin anonim şirket payı satış kazancının vergiden istisna olabilmesi için payın hisse senedine bağlanmış olması kritik önemdedir.

Bilmeniz gerekenler

Şirket Türkiye’de tam mükellef olmalıdır.
Satılan pay hisse senedine bağlanmış olmalı ve iki yıldan fazla elde tutulmalıdır.
Payın edinim tarihi, hisse senedinin bastırılma tarihi ve teslim kayıtları birlikte ispatlanabilir olmalıdır.
Senede bağlanmamış anonim şirket payının satışı aynı istisnadan otomatik yararlanmaz.

NE YAPILMALI?

Pay satışı gündeme gelmeden önce yönetim kurulu kararı, pay defteri, senet basımı ve teslim belgeleri kontrol edilmelidir.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

02Belge DüzeniVUK 232–233

ÖKC fişi ile banka POS slipi aynı belge değildir

Kredi kartı POS slipi yalnızca ödemenin yapıldığını gösterir; tek başına fatura veya gider belgesi yerine geçmez.

Bilmeniz gerekenler

Fatura haddini aşmayan ve işyerinde kullanılmak veya tüketilmek üzere alınan kırtasiye, temizlik ve benzeri genel giderler ÖKC/perakende satış fişiyle belgelendirilebilir.
Ticari mal, sabit kıymet veya niteliği gereği fatura düzenlenmesi gereken alımlarda fatura istenmelidir.
Fişte satıcının bilgileri, tarih ve tutar bulunmalı; harcamanın işle ilgisi kurulabilmelidir.
POS slipi varsa buna karşılık gelen fatura veya geçerli perakende satış belgesi ayrıca saklanmalıdır.

NE YAPILMALI?

Muhasebeye yalnız POS slipi göndermeyin; alış belgesini de ekleyin ve harcamanın kimin için, hangi işle ilgili olduğunu not edin.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

03Limited Şirket6183 sayılı Kanun 35

“Sorumluluğum sermayemle sınırlı” sözü kamu borçlarında geçerli değildir

Limited şirket ortağı özel hukuk borçlarından kural olarak sorumlu olmasa da şirketten tahsil edilemeyen kamu borçlarından payı oranında takip edilebilir.

Bilmeniz gerekenler

Vergi, SGK primi ve diğer kamu alacaklarında ortağın sermaye payı oranında sorumluluğu doğabilir.
Pay devri, devirden önceki kamu borçlarını her zaman sona erdirmez; devreden ve devralan birlikte sorumlu tutulabilir.
Borcun doğduğu ve ödenmesi gerektiği tarihlerde ortaklar farklıysa her iki dönem ayrıca değerlendirilir.
Ortak aynı zamanda müdürse, kanuni temsilci sıfatından kaynaklanan sorumluluğu ortaklık sorumluluğundan daha geniş olabilir.

NE YAPILMALI?

Limited şirket payı almadan veya devretmeden önce vergi ve SGK borcu, devam eden inceleme ve beyan dönemleri için yazılı durum tespiti yapılmalıdır.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

04İş Sağlığı ve Güvenliği6331 sayılı Kanun 6–7

Az tehlikeli küçük işyerlerinde de İSG yükümlülüğü başladı

1 Ocak 2025’ten itibaren 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için de iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme hükümleri yürürlüktedir.

Bilmeniz gerekenler

Ofis, muhasebe bürosu, mağaza ve apartman gibi işyerleri de çalışanı varsa kapsamı kontrol etmelidir.
Risk değerlendirmesi, acil durum planı, çalışan eğitimi ve sağlık gözetimi birbirinden ayrı yükümlülüklerdir.
Belirli eğitimi tamamlayan işveren veya işveren vekili, 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerinde sağlık gözetimi dışındaki hizmetleri üstlenebilir.
Görevlendirmelerin İSG-KATİP üzerinden tamamlanması gerekir.

NE YAPILMALI?

İşyeri tehlike sınıfınızı NACE kodundan kontrol edin; çalışan sayısına göre İSG-KATİP sözleşmesi, risk analizi, eğitim ve sağlık raporu dosyanızı birlikte gözden geçirin.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

05Şirket YönetimiVUK 10 ve 6183 mükerrer 35

Limited şirket müdürünün riski ortaklık payından ibaret değildir

Müdür, şirketin kanuni temsilcisidir. Beyan, ödeme ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi kişisel takibe yol açabilir.

Bilmeniz gerekenler

Ortak olmayan bir kişi de müdür olarak kanuni temsilci sorumluluğu taşıyabilir.
Müdürlükten ayrılma kararı alınması tek başına yeterli değildir; tescil ve ilan süreci tamamlanmalıdır.
Sorumluluk değerlendirmesinde borcun doğduğu ve ödenmesi gerektiği dönemde temsil yetkisinin kimde olduğu önemlidir.
Şirket tasfiye edilse bile önceki dönemlere ait kanuni temsilci sorumluluğu kendiliğinden ortadan kalkmaz.

NE YAPILMALI?

Müdür değişikliklerini geciktirmeden tescil ettirin; imza yetkisi, e-tebligat, beyanname ve ödeme kontrollerini yazılı bir görev takvimine bağlayın.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

06Ortak–Şirket İlişkisiKVK 13 ve TTK 358

Şirket kasasını kişisel hesap gibi kullanmak vergi riski doğurur

Ortağın şirketten sürekli para çekmesi yalnızca muhasebe kaydı değildir; borçlanma yasağı, faiz ve örtülü kazanç dağıtımı yönünden sonuç doğurabilir.

Bilmeniz gerekenler

Ortak cari hesabındaki borç bakiyesi düzenli izlenmelidir.
Emsaline uygun faiz hesaplanmaması transfer fiyatlandırması eleştirisine yol açabilir.
Kişisel harcamaların şirket kartıyla ödenmesi, gider ve KDV indirimi yönünden ayrıca reddedilebilir.
Borçlanmanın ticari şartları, geri ödeme planı ve şirketin serbest yedek akçe durumu birlikte değerlendirilmelidir.

NE YAPILMALI?

Ortaklara yapılan ödemeleri ücret, kâr payı, masraf iadesi veya borç olarak doğru sınıflandırın; belgesiz kişisel harcamaları şirket giderlerine karıştırmayın.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

07FaturaVUK 231

Fatura için yedi günlük süre, ay sonunu bekleme hakkı değildir

Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmelidir; süre hesabı işlem bazında yapılır.

Bilmeniz gerekenler

Yedi günlük sürenin geçirilmesi belgenin hiç düzenlenmemiş sayılması ve ceza riski doğurabilir.
Ayın son günlerindeki teslimlerde fatura sonraki aya sarkabilir; ancak yedi günlük süre aşılmamalıdır.
Sevk irsaliyesi düzenlenmesi fatura süresini ortadan kaldırmaz.
E-fatura veya e-arşiv kullanılması süre kuralını değiştirmez.

NE YAPILMALI?

Teslim ve hizmet tamamlanma tarihlerini satış sistemine aynı gün kaydedin; geriye dönük toplu faturalandırmayı rutin uygulama haline getirmeyin.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

08GiderlerGVK 40–41 ve KDVK 30

Şirket adına ödenen her tutar vergi matrahından düşülemez

Bir ödemenin banka hesabından veya şirket kartından yapılması, o harcamayı kendiliğinden gider haline getirmez.

Bilmeniz gerekenler

Harcama kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesiyle ilgili olmalıdır.
Geçerli belge bulunmalı ve belge şirket veya işletmeyle ilişkilendirilebilmelidir.
Trafik ve vergi cezaları gibi kanunen kabul edilmeyen giderler muhasebeleştirilse bile vergi matrahından indirilemez.
Kişisel harcamalara ait KDV de indirim konusu yapılamaz.

NE YAPILMALI?

Her harcamada üç soruyu sorun: İşle ilgili mi, belgesi geçerli mi, kanunen indirimi yasak mı? Üçünden biri olumsuzsa kayıt şekli ayrıca değerlendirilmelidir.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

09e-TebligatVUK 107/A

Okumadığınız e-Tebligat da beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır

Vergi dairesinden gelen elektronik belgeyi açmamak veya e-posta bildiriminin ulaşmaması, tebliğ tarihini durdurmaz.

Bilmeniz gerekenler

Belge elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır.
İtiraz, dava ve ödeme süreleri bu yasal tebliğ tarihine göre başlayabilir.
SMS ve e-posta yalnızca bilgilendirme aracıdır; asıl kayıt elektronik tebligat sistemindedir.
Şirket müdürü veya yetkili kişi değiştiğinde iletişim ve erişim bilgilerinin güncellenmemesi önemli sürelerin kaçmasına yol açabilir.

NE YAPILMALI?

İnteraktif Vergi Dairesi e-Tebligat kutusunu haftalık kontrol edin; gelen belgeyi aynı gün mali müşavirinize iletin ve son işlem tarihini yazılı olarak kaydedin.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

10SGK5510 sayılı Kanun 8

Personel işe başladıktan sonra yapılan SGK girişi çoğu işyerinde geç kalmıştır

4/a kapsamındaki çalışanın işe giriş bildirgesi, genel kural olarak fiilen çalışmaya başlamasından en az bir gün önce verilmelidir.

Bilmeniz gerekenler

Pazartesi başlayacak çalışan için bildirgenin kural olarak en geç pazar günü verilmesi gerekir.
İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatıldığı gün bildirim yapılabilen istisnalar vardır.
Yeni tescil edilen işyerlerinde ilk ay içinde işe alınanlar için ayrıca özel süre uygulanabilir.
İş sözleşmesinin sonradan imzalanması veya deneme süresi bulunması SGK bildirim zorunluluğunu ertelemez.

NE YAPILMALI?

Yeni çalışanın kimlik, meslek kodu, ücret ve başlangıç bilgisini en geç işe başlamadan iki iş günü önce bordro sorumlusuna iletin; bildirge onayını işe başlamadan kontrol edin.

Resmî dayanağı inceleyin ↗

Kaynak ve güncellik

Bu notlar genel bilgilendirme içindir. İşlemin tarihi, tarafların niteliği ve özel koşulları sonucu değiştirebilir; uygulama öncesinde güncel mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.

Vergi kanunları ve özelgeler ↗İş sağlığı ve güvenliği ↗Güncel mevzuat ↗Resmî Gazete ↗